About

ئارمانجا سەنتەرێ ڤەکولینێن جینوسایدێ:

مخابن تا نها مژارا جینوسایدێ ب گشتی و جینوسایدێن ل دژی کوردان د دیروکێ دا هاتینە کرن ژ لایێ زانستی و ئەکادێمی ڤە وەک مەنهەج، لێکولین و نامەیێن ماستەرێ و دکتوورایێ گەلەک پویتە ژ لایێ زانکویێن کوردستانێ ڤە پێ نەهاتیەدان و ب گشتی ژی جهێ خو د بیردانکێن گەلێری دا نەگرتییە.

هێژ گەلەک کەسێن کو ژ پروسا قرکرنا ئەنفالان رزگاربووین دساخن، لێ وەک پێویست و ب رێکێن ئەکادێمی مفا ژ پێزانین و سەربوورێن وان نەهاتیە وەرگرتن. گەلەک دۆکۆمێنت، بیرهاتن، نڤێسینێن روژنامەڤانی و پرتوکێن جودا ل بەر دەستێن مە هەنە کو هێژ ب رێکێن ئەکادێمی و ل دویف تیورییێن زانستی مفا ژێ نەهاتیە وەرگرتن. زانکو دکاریت ب زانستیانە ب رێیا لێکولین و ل دویڤچوونێن ماستەر و دکتورایێ ئەنجامێن ئەکادێمی و گومانبر بێخیتە بەردەستێ ب تایبەتی سیاسەتڤان، مافناس، دیروکزان و ب گشتی ژی خوێندەڤانان و دکاریت هەروەها ب رێیا خواندنێن ل سەر ئەنفال و جینوسایدێ هشیارییا نەتەوەیی و بیردانکا گەلێری ب هێز بکەت.

جینوسایدا دێرسمێ، قرکرن و فەرمانێن ل دژی کوردان و ئێزدیێن کورد و ئەنفال و جینوسایدا شنگالێ پێدڤی پتر ب پویتەپێکرنێ نە ژ لایێ سیاسی، یاسایی و ئەکادێمی ڤە. دڤێت مە تیمێن بسپور و تایبەتمەند د بوارێ داخوازکرنا قەرەبووکرنێ دا هەبن کو بکارن مفای ژ بریار و دانپێدانا دادگەها بلندا تاوانێن عیراقی ب جینوسایدکرنا کوردان وەربگرن و دوسیێن گوندان، قوربانی و قورتالبوویی یێن کوردان بهێنە بەرهەڤکرن و پێشکێشکرن. ل ڤێرێ ئەرکێ حکومەتێ ئەوە بابەتێ جینوسایدێ بکەتە د روژەڤ و ستراتیجیەتا سیاسەتا خو دا و پتر پالپشتی یا دەزگەهێن بسپورێن کو دکارن ژ لایێ جڤاکی، سیاسی و یاسایی ڤە لێکولینان ل سەر ئەنفالان و رەهەندێن وێ ئەنجام بدەن، بکەت. 

ئەڤ دۆکۆمێنتێن دەولەتا عیراقی کو پتر ژ 18 تەنانن و پتر ژ 4 ملیون رۆپەلانە وگەلەک کاسێتێن ڤیدیویێ و دەنگینە ب رەنگەکێ گەلەکێ ئاشکرا هەمی پێنگاڤێن سیاسەتا حکومەتا عیراقێ هەر ژ تەعریبێ، تەبعیثێ و چولکرنا گوندان و تا جینوسایدکرنێ ل دژی کوردان دۆکۆمێنت کرینە. ڤان دۆکۆمێنتان گرنگییەکا گەلەکا مەزن بۆ لێکولینێن زانستی، ئەکادێمی و یاسایی یا هەی کو پێدڤییە دڤان بواران دا پتر کار ل سەر بهێتەکرن.

مژارا جینوسایدا ئەرمەنییان و هولوکۆستا جوهییان وەک بابەتەک دیروکی و سیاسی کەتیە د سیستەمێ خوێندنا خواندنگەهێن ئەوروپی و ئەمریکی و  ب دەهان سەنتەرێن ئەکادێمی ل زانکویێن جیهانی خەباتا خو یا ئەکادێمی ل سەر بابەتێ جینوسایدێ دکەن. جینوساید ب رەنگەکێ گشتی کەتیە دناڤ سیستەمێ زانکویێن جیهانی دا و بوویە بابەتێ سەدان سمینار، کونفرەنس، نامەیێن ماستەر ودکتورایان.

ئارمانج و ئەرک

·      ئەڤ ناڤەندە دێ گرانیا خو ئێخیتە سەر وان جینوساید و قرکرنێن د دیروکێ دا ل دژی کوردان هاتینە کرن و دێ پێکولێ کەت هەمی بەلگەیێن پەیوەندی ب جینوسایدێن کوردان ڤە هەین کۆمبکەت و دێ ل دویڤچوون و لێکولینێن تیوری، زانستی وئەکادیمی ل سەر ڤێ مژارێ ئەنجام دەت و دێ ب سازدانا کونفرەنسان و ئەنجامدانا لێکولینان پتر روناهیێ ئێخیتە سەر ڤان گەلکوژیان.

·      چاڤپێکەتن دگەل وان کەسێن ژ قرکرنا شنگالێ و پروسا ئەنفالان قورتال بووین و تومارکرن و نڤێسینا پێزانینان وان و دۆکۆمێنتکرنا ڤان چاڤثێکەڤتنا ب رێکێن زانستی دێ بەشەکێ گرنگ یێ ڤی سەنتەری بیت. چونکی گەلەک ژ شاهدێن ئەنفالان مرینە یێن ماین ژی دانعەمر بووینە و پێتڤییە ب زویترین دەم پێزانینێن وان بهێنە نڤیساندن و تومارکرن دا لێکولەرێن بوارێ جینوسایدێ د پاشەروژێ دا مفای ژێ وەربگرن.

·      کۆمکرن و پاراستنا وان هەمی دۆکۆمێنتێن دەولەتا عیراقێ کو پەیوەندی ب سیاسەتا ئەنفالکرنێ و جینوسایدکرنا کوردان ڤە هەبووینە.

·      کۆمکرنا وان هەمی، پەرتوک، کوڤار، روژنامە، فلم و کاسێتێن ل سەر جینوسایدێن کوردان ب مەرەما دامەزراندنا پەرتوکخانەکا تایبەت دا قوتابی و لێکولەرێن دخوازن ل سەر ڤێ مژارێ لێکولینان بکەن و مفای ژێ وەربگرن.

·      سازکرنا کونفرەنسێن زانستی ل سەر پروسا ئەنفال و جینوسایدکرنا کوردێن ئێزدی ل شنگالێ ب مەرەما دەستڤەئێخستنا پێزانین و ئەنجامێن نوی ل سەر ئەنفالێ و جینوسایدا شنگالێ.

·      دروستکرنا ماڵپەرەکێ ئینتەرنێتێ ل سەر جینوسایدێن ل دژی کوردان و ب تایبەتی ژی جینوسایدێن ل دژی ئێزدیان و ئەنفالان ب زمانێن کوردی، عەرەبی و ئنگلیزی و بەلاڤکرنا لێکولینان و دۆکۆمێنتان دڤێ مالپەری دا داکو لێکولەر و خواندەڤانێن بیانی ژی بکارن مفای ژ لێکولین و زانیارییێن ل سەر جینوسایدێن کوردان وەربگرن.

·      پێکول بهێتەکرن کو بابەتێ جینوسایدا ئەنفالێ و شنگالێ ل بەشێن سیاسەتێ، جڤاکناسی، یاسایێ، دیروکێ و دەرونناسی وەک مەنهەج بهێتە خواندن و بکەڤیتە دناڤ سیستەمێ خواندنا زانکویێ دا.

·      هاندان و پشتەڤانیکرنا خواندەڤانان کو پتر لێکولین، ماستەر و دکتورایێن خو ل سەر هەمی لایەنێن جینوسایدا شنگالێ و ئەنفالا و بنڤیسن.

·      هاریکاریا حکومەتێ و دەزگەهێن وێ ب چێکرنا لێکولینێن تایبەت ل سەر لایەنێن تاری و نە خویا د پروسا جینوسایدکرنا کوردان دا بکەت.

·      چاپکرن و بەلاڤکرنا بەلگەنامە و لێکولین و پەرتوکێن پەیوەندی ب جینوسایدان ڤە هەین.

·       بەراوردکرنا پروسا گەلکوژییا ئەنفالان و یا شنگالێ دگەل جینوسایدێن دی، ب تایبەتی ژی جینوسایدا ئەرمەنا و هولوکوستا جوهییان و مفا وەرگرتن ژ ئەزمونێن وان یێن کارێ زانستی و سیاسی ب تایبەتی د پروسا دەولەتبوونێ دا، میناک ژی دروستبوونا دەولەتا ئیسرائیلێ یە کو ژ ئەنجامێ هولوکوستێ بوو.

ئەڤ سەنتەرە دێ دگەل بەش و کولیژێن زانستێن سیاسەتێ، جڤاکناسیێ، دیروک، دەرونناسی و یاسایێ کارکەت و دێ پێکولێ کەت ئەڤ کولیژێن زانکویێ ببنە پالپشتەک و فاکتەرەکێ گرنگ بۆ کار و ئەرکێن وێ.